Anatomia i fizjologia skóry

1. Budowa skóry

Skóra jest największym organem w naszym organizmie. Tworzy barierę między środowiskiem zewnętrznym a narządami wewnętrznymi. Skóra pełni kilka ważnych funkcji w naszym organizmie. Jej grubość różni się w zależności od lokalizacji na ciele człowieka. Na przykład skóra w obrębie twarzy jest cieńsza w porównaniu do skóry grzbietu.

anatomia skóry 

Naskórek i skóra właściwa to dwie główne warstwy skóry. Znajdują się one na warstwie tkanki podskórnej. 

  • Naskórek

Naskórek jest cienką warstwą zewnętrzną skóry. Nie zawiera naczyń krwionośnych, a dostarczanie mu substancji odżywczych i usuwanie z niego produktów przemiany materii jest zależne od warstwy skóry właściwej. Naskórek jest najcieńszy na powiekach i najgrubszy na wewnętrznej stronie dłoni i na podeszwach stóp. Naskórek składa się z warstw komórek (komórek nabłonka płaskiego i komórek warstwy podstawnej), które wspólnie odnawiają powierzchnię skóry.

Naskórek zawiera również 2 inne typy wyspecjalizowanych komórek: komórki Langerhansa (biorące udział w odpowiedzi immunologicznej) i komórki Merkla (odgrywają rolę w odczuwaniu dotyku).

  • Warstwa komórek podstawnych

Warstwa komórek podstawnych jest najgłębszą warstwą naskórka. Ta warstwa znajduje się na skórze właściwej. Okrągłe komórki tej warstwy noszą nazwę komórek podstawnych. Komórki podstawne są poddawane ciągłym podziałom, wytwarzając nowe komórki, które ulegają dojrzewaniu, czyli keratynizacji, która jest procesem polegającym na wypychaniu starszych komórek na powierzchnię skóry. Starsze komórki z czasem stają się komórkami nabłonka płaskiego. 

Melanocyty są kolejnym typem komórek znajdującym się głównie w warstwie komórek podstawnych. Melanocyty wytwarzają melaninę, która jest barwnikiem nadającym kolor skórze. Gdy skóra ulega ekspozycji na promienie słoneczne, melanocyty wytwarzają więcej melaniny. Produkcja melaniny pozwala chronić nasze ciało, zmniejszając uszkadzający wpływ promieni ultrafioletowych słońca. U osób o ciemnej skórze melanocyty są bardziej aktywne i wytwarzają więcej melaniny. Dzięki temu osoby o ciemnej karnacji są lepiej chronione przed słońcem, niż osoby o jasnej cerze. 

Piegi, znamiona i plamy starcze są miejscami na skórze, gdzie melanocyty wytworzyły więcej barwnika, niż w pozostałych obszarach.

  • Warstwa komórek nabłonka płaskiego

Warstwa komórek nabłonka płaskiego jest zlokalizowana ponad warstwą komórek podstawnych i zajmuje większą część naskórka. Główne komórki tej warstwy noszą nazwę keratynocytów. Te komórki zawierają białko zwane keratyną. Keratyna jest wytrzymałą substancją, która pomaga chronić skórę przed uszkodzeniami. Keratyna znajduje się także we włosach i paznokciach. 

Gdy keratynocyty dojrzewają i przesuwają się w kierunku powierzchni zewnętrznej skóry, zachodzą pewne zmiany w ich budowie i wyglądzie. Wkrótce po dotarciu do powierzchni zewnętrznej, komórka obumiera i przybiera wygląd podobny do łuski. Powierzchnia skory jest pokryta martwymi komórkami, które ulegają złuszczeniu i co 3-4 tygodnie są zastępowane nowymi komórkami, wywodzącymi się z dzielących się komórek warstwy podstawnej.

  • Skóra właściwa

Skóra właściwa jest druga warstwą skory, leżącą pod naskórkiem. Skóra właściwa jest najgrubszą warstwą. Jest zbudowana z warstwy brodawkowatej i siatkowatej. Włókna kolagenowe i elastynowe są wytwarzane przez fibroblasty, by utrzymywać strukturę skóry. 

Większość wyspecjalizowanych struktur skóry znajduje się w warstwie skóry właściwej: naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, mieszki włosowe, gruczoły potowe, gruczoły łojowe i zakończenia nerwowe. 

  • Tkanka podskórna

Poniżej skóry właściwej leży warstwa tkanki tłuszczowej, zwana tkanką podskórną. Ta warstwa jest zbudowana głównie z adipocytów, czyli komórek tkanki tłuszczowej. Pomaga w utrzymywaniu stałej temperatury organizmu oraz chroni narządy wewnętrzne.

2. Funkcja skóry

Skóra pełni wiele funkcji:

  1. Ochrona organizmu przed wysoką temperaturą, promieniami słonecznymi, urazami i infekcjami
  2. Udział w regulacji temperatury ciała

     

    • – Przepływ krwi w kierunku powierzchni skóry pozwala uwolnić nadmiar ciepła i ułatwia utrzymanie stałej temperatury organizmu.
    • – Pocenie się pozwala na regulację temperatury ciała. Organizm nie poci się, dopóki nie osiągnie temperatury głębokiej ciała ponad 37°C.
  3. Udział w kontroli utraty płynów

     

    • – Skóra zapobiega utracie wody i elektrolitów przez organizm. Jednocześnie, dla utrzymywania równowagi, woda stale paruje z powierzchni skóry.
  4. Usuwanie produktów przemiany materii przez gruczoły potowe
  5. Odczuwanie bodźców

     

    • – Zakończenia nerwowe w skórze pozwalają na odczuwanie zimna, ciepła, bólu i ucisku. Duża ilość zakończeń nerwowych znajduje się na opuszkach palców.
  6. Magazynowanie wody, tłuszczu i witaminy D

 

 

Onkolog Kraków © 2016 onko-med.pl.