Nowotwory łagodne piersi

1. Brodawczak śródprzewodowy

Brodawczak śródprzewodowy

Brodawczak śródprzewodowy jest łagodnym brodawkowatym guzem, znajdującym się w przewodach mlekowych piersi. Zwykle lokalizuje się w okolicy brodawki sutkowej. Większość brodawczaków środprzewodowych występuje w postaci pojedynczych guzków. Pojedynczy brodawczak śródprzewodowy nie zwiększa ryzyka powstania raka piersi, chyba że współistnieją z nim dodatkowe zmiany w obrębie komórek, takie jak atypowa hiperplazja (patrz niżej).

Mnogie brodawczaki zwykle znajdują się głębiej w piersi, oddalone od brodawki sutkowej. Mnogie brodawczaki mogą powstawać w obu piersiach i mogą zwiększać ryzyko rozwoju raka piersi.

Do objawów brodawczaka śródprzewodowego należą:

  • – Wydzielina z brodawki sutkowej – krwista lub przezroczysta
  • – Ból
  • – Guzek wyczuwalny w okolicy brodawki sutkowej

Mnogie brodawczaki często nie powodują żadnych objawów.

2. Guz liściasty

Guzy liściaste są bardzo rzadkie. Powstają w tkance łącznej podścieliska i tkance gruczołowej przewodów i zrazików piersi. Te guzy są zwykle łagodne, rzadko występują w postaci złośliwej.

Guzy liściaste są klasyfikowane na podstawie wyglądu komórek pod mikroskopem. Wyróżnia się następujące typy:

  • Łagodny – większość przypadków
  • Złośliwy – mniej niż 5% przypadków
  • Niepewny potencjał złośliwości – nie można przewidzieć, czy guz przejdzie w postać złośliwą

 

Czasami guzy liściaste mogą tworzyć przerzuty do innych narządów, takich jak płuca, kości, serce czy wątroba. Zarówno łagodne jak i złośliwe guzy liściaste mają tendencję do nawrotów.

Guz liściasty może bardzo przypominać łagodną zmianę noszącą nazwę włókniakogruczolaka, ale guzy liściaste zwykle osiągają większe rozmiary i rosną bardzo szybko.

Do objawów guza liściastego należą:

  • – Obecność twardego, okrągłego, przesuwalnego, bezbolesnego guzka
  • – Ból (jeśli guz rośnie szybko i uciska na skórę i nerwy)

3. Tłuszczak

Tłuszczaki są łagodnymi nowotworami wywodzącymi się z tkanki tłuszczowej. Mogą powstać w każdym miejscu, łącznie z piersią. Większość tłuszczaków w piersi osiąga niewielkie rozmiary (poniżej 1 cm) i rośnie wolno (Więcej na ten temat w artykule: „Nowotwory łagodne skóry”).

4. Naczyniak

Naczyniak jest guzem utworzonym z naczyń krwionośnych. Rzadko powstaje w piersi, zwykle osiąga niewielkie rozmiary (poniżej 2 cm) (Więcej na ten temat w artykule: „Nowotwory łagodne skóry”).

5. Hamartoma

Hamartoma to guz nienowotworowy, tworzący się wskutek nadmiernego rozplemu tkanek, które w warunkach prawidłowych znajdują się w miejscu powstania guza, ale są rozmieszczone chaotycznie. Rzadko tworzy się w piersi.

6. Włókniakogruczolak

 Włókniaczogruczolak

 

Włókniakogruczolaki są litymi łagodnymi guzami w piersi. Występują powszechnie u młodych kobiet między 20 a 30 rokiem życia. Mogą występować w postaci pojedynczej lub mnogiej, w jednej lub obu piersiach.

Istnieją 2 typy włókniakogruczolaków:

  • Włókniakogruczolak prosty – najczęstszy typ włókniakogruczolaka
  • Włókniakogruczolak złożony – zawiera torbiele, powiększone zraziki oraz zwapnienia

Włókniakogruczolaki proste nie zwiększają ryzyka raka piersi. Włókniakogruczolaki złożone nie ulegają zezłośliwieniu, ale mogą nieco zwiększać ryzyko rozwoju raka piersi w przyszłości.   

Uważa się, że powstawanie włókniakogruczolaków ma związek z hormonami kontrolującymi cykl menstruacyjny. Włókniakogruczolaki występują częściej u kobiet w wieku rozrodczym i zwykle zanikają po menopauzie.

Objawem włókniakogruczolaka może być guzek o następujących cechach:

  • – Okrągły
  • – Sprężysty i gładki
  • – Dobrze odgraniczony, z wyraźnymi brzegami
  • – Łatwo przesuwalny
  • – Bezbolesny

Włókniakogruczolaki mogą występować w postaci pojedynczej lub mnogiej. Większość włókniakogruczolaków ma wielkość około 1-2 cm, ale mogą osiągać 5 cm wielkości.

6. Guz ziarnistokomórkowy

Guzy ziarnistokomórkowe powstają z prymitywnych komórek nerwowych. Rzadko występują one w piersi. Większość tego typu guzów powstaje w skórze lub jamie ustnej. Prawie zawsze są to zmiany łagodne. Guz ziarnistokomórkowy piersi jest najczęściej twardym, przesuwalnym guzkiem, ale czasami może być przytwierdzony do skóry lub ściany klatki piersiowej. Zwykle lokalizuje się w górnym wewnętrznym kwadrancie piersi. Guzy ziarnistokomórkowe nie zwiększają ryzyka zachorowania na raka piersi.

7. Zmiany włóknisto-torbielowate

Zmiany włóknisto-torbielowate

Wiele guzków wyczuwanych w piersiach może być spowodowanych występowaniem zmian włóknisto-torbielowatych, które są łagodne.

Włóknienie to wytwarzanie tkanki podobnej do blizny (tkanki włóknistej), natomiast torbiele to przestrzenie wypełnione płynem. Współistnienie tych zmian nosi nazwę zmian włóknisto-torbielowatych. Zwykle są rozpoznawane na podstawie objawów, takich jak wyczuwalne guzki w piersiach, obrzęk oraz tkliwość lub bolesność. Objawy zwykle nasilają się tuż przed menstruacją. Kobiety odczuwają, że w ich piersiach znajdują się guzki i niekiedy mogą zauważyć przejrzystą lub lekko mętną wydzielinę z brodawki sutkowej. Tego typu zmiany najczęściej występują u kobiet w wieku rozrodczym, ale mogą pojawić się u pacjentek w każdym wieku. Należą one do najpowszechniej występujących zmian łagodnych w piersiach. Mogą znajdować się w kilku miejscach jednej piersi, a także w obu piersiach jednocześnie.

Termin „włóknienie” określa dużą ilość tkanki łącznej włóknistej, która tworzy między innymi więzadła i tkankę bliznowatą. Obszary włóknienia są sprężyste lub twarde w dotyku. Włóknienie nie wymaga leczenia.

Obecność okrągłego, przesuwalnego guzka, wrażliwego na dotyk, może sugerować, że jest to torbiel. Torbiele są okrągłymi lub owalnymi przestrzeniami, wypełnionymi płynem. Najczęściej występują u kobiet około 40 roku życia, ale mogą pojawić się w każdym wieku. Miesięczne zmiany hormonalne często powodują powiększenie torbieli i mogą one stawać się bardziej bolesne tuż przed menstruacją.

Torbiele tworzą się wskutek nagromadzenia płynu wewnątrz gruczołów piersi. Mikrotorbiele są zbyt małe, by można je wyczuć palcami i można je uwidocznić tylko podczas oglądania tkanki pod mikroskopem. Jeśli gromadzi się coraz więcej płynu, z czasem tworzą się makrotorbiele (torbiele o dużych rozmiarach). Są łatwo wyczuwalne i mogą mieć nawet 3-5 cm średnicy. W miarę ich powiększania się otaczający miąższ piersi może się rozciągać i powodować bolesność.  

Opróżnianie torbieli w piersi

Badając piersi palpacyjnie lekarz nie jest w stanie odróżnić torbieli od zmiany litej, dlatego może być konieczne wykonanie badania ultrasonograficznego lub biopsji cienkoigłowej. Wbicie igły do torbieli i pobranie materiału może ułatwić postawienie diagnozy, a także pozwolić na odbarczenie torbieli. Usunięcie płynu może zmniejszyć ucisk i ból, ale jeśli płyn nie powoduje dolegliwości, nie ma konieczności jego usuwania. Po usunięciu płynu może on z czasem nagromadzić się ponownie.

8. Rozrost zrazikowy lub przewodowy

Inne nazwy tego stanu to rozrost nabłonka sutka lub zmiany proliferacyjne piersi. Polegają one na nadmiernym wytwarzaniu komórek wyściełających przewody lub zraziki piersi. W zależności od mikroskopowego wyglądu komórek, wyróżnia się rozrost przewodowy i rozrost zrazikowy. W oparciu o cechy komórek, rozrost może być klasyfikowany jako zwykły lub atypowy. W przypadku rozrostu zwykłego wygląd komórek jest bardzo zbliżony do prawidłowego. Terminu rozrost atypowy używa się, gdy wygląd komórek jest nieco zniekształcony.

Zazwyczaj rozrost nie prowadzi do powstania guzka wyczuwalnego palpacyjnie, ale jest on widoczny w badaniu mammograficznym. Diagnoza jest zwykle stawiana na podstawie biopsji (usuwa się fragment tkanki, a następnie bada go pod mikroskopem).

Rozrost zrazikowy lub przewodowy

W zależności od rodzaju rozrostu, jego wpływ na ryzyko rozwoju raka piersi jest różny:

  • Rozrost zwykły o małym nasileniu: Nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka piersi.
  • Rozrost zwykły o średnim i dużym nasileniu (bez atypii): Zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi około 1,5-2 razy.
  • Rozrost atypowy (rozrost przewodowy atypowy [ADH] lub rozrost zrazikowy atypowy [ALH]): Zwiększa ryzyko zachorowania na raka piersi około 3,5-5 razy.      

9. Gruczolistość

W przypadku gruczolistości (inaczej adenozy) zraziki piersi są powiększone i zawierają większą ilość gruczołów niż w warunkach prawidłowych. Gruczolistość często jest identyfikowana w bioptatach kobiet ze zmianami włóknisto-torbielowatymi w piersiach.

Gruczolistość włókniejąca to specyficzna odmiana gruczolistości, w której powiększone zraziki są dodatkowo zniekształcone przez otaczającą je włóknistą tkankę.

Jeśli wiele powiększonych zrazików znajduje się obok siebie, mogą być wyczuwane palpacyjnie. W takich przypadkach lekarz może mieć trudności w odróżnieniu guzków łagodnych od raka piersi, na podstawie badania palpacyjnego. Również badanie mammograficzne może być niejednoznaczne, dlatego zwykle konieczna jest biopsja. Niektóre badania wykazują, że gruczolistość włókniejąca zwiększa ryzyko rozwoju raka piersi około 1,5-2 razy.

10. Martwica tkanki tłuszczowej

Martwica tkanki tłuszczowej powstaje wskutek uszkodzenia tkanki tłuszczowej znajdującej się w piersi, zwykle jako następstwo urazu mechanicznego. Może także być skutkiem operacji chirurgicznej lub radioterapii. Podczas procesu gojenia uszkodzona tkanka zostaje zastąpiona tkanką bliznowatą.

Martwica tkanki tłuszczowej może formować wyczuwalne palpacyjnie guzki. Trudno je odróżnić od raka piersi za pomocą zwykłego badania przedmiotowego lub mammografii, dlatego konieczna może być biopsja. Martwica tkanki tłuszczowej częściej występuje u kobiet z bardzo dużymi piersiami. Nie zwiększa ryzyka raka piersi.

11. Zapalenie gruczołów piersiowych

Zapalenie gruczołów piersiowych najczęściej jest spowodowane infekcją piersi i zwykle występuje u kobiet karmiących, ale może wystąpić u każdej kobiety. Pęknięcie skóry lub ujścia brodawki sutkowej może pozwolić na przedostanie się bakterii do przewodu mlekowego, gdzie ulegną namnożeniu.

Zapalenie gruczołów piersiowych zwykle jest diagnozowane na podstawie objawów opisywanych przez pacjentkę oraz badania przedmiotowego piersi. Białe krwinki (leukocyty) uwalniają substancje ułatwiające zwalczanie infekcji, które powodują obrzęk i zwiększony przepływ krwi. Pierś może być bolesna, zaczerwieniona i nadmiernie ucieplona. Do innych objawów należy gorączka i ból głowy.

Zapalenie gruczołów piersiowych jest leczone za pomocą antybiotyków. W niektórych przypadkach może wytworzyć się ropień piersi. Ropień jest leczony poprzez drenaż, a następnie podawanie antybiotyków.

Ropień piersi

Przebycie zapalenia gruczołu piersiowego nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka piersi. Jednakże rzadki typ raka, zwany zapalnym rakiem piersi wywołuje objawy podobne do zapalenia gruczołu piersiowego i może zostać mylnie uznany za infekcję (Więcej na ten temat w artykule: „Nowotwory złośliwe piersi”).

Jeśli zdiagnozowano u Ciebie zapalenie gruczołu piersiowego, ale antybiotykoterapia nie przynosi skutku, konieczne może być wykonanie biopsji, by wykluczyć nowotwór złośliwy.

12. Duktektazja

Duktektazja, czyli zablokowanie przewodów mlekowych występuje powszechnie u kobiet powyżej 50 roku życia. Powstaje, kiedy przewody mlekowe poszerzają się, a ich ściana staje się pogrubiała, co prowadzi do ich zablokowania i gromadzenia się płynu.

Zazwyczaj to schorzenie nie powoduje dolegliwości i jest rozpoznawane w przypadku biopsji wykonywanej z innej przyczyny. W rzadszych przypadkach duktektazja może prowadzić do powstawania gęstej zielonej lub czarnej wydzieliny. Brodawka sutkowa i otaczające tkanki piersi mogą być wrażliwe na dotyk i zaczerwienione. Brodawka sutkowa może być wciągnięta.

 

Duktektazja

 

Czasami to schorzenie ustępuje samoistnie lub pod wpływem ciepłych okładów i antybiotyków, ale niekiedy nieprawidłowy przewód usuwa się chirurgicznie.

Duktektazja nie zwiększa ryzyka raka piersi.

13. Gwiaździsta blizna

Gwiaździsta blizna często jest wykrywana w przypadku biopsji wykonywanej z innego powodu. Gwiaździste blizny mogą zniekształcać prawidłową tkankę piersi. Wbrew nazwie, nie są to prawdziwe blizny, ale ich obraz mikroskopowy jest do nich bardzo podobny.

Gwiaździsta blizna zwykle nie powoduje dolegliwości, ale jest ważna z 2 powodów. Po pierwsze, jest na tyle duża, że w badaniu mammograficznym może przypominać raka piersi. Po drugie, wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka rozwoju raka piersi. Kobiety, u których występuje gwiaździsta blizna powinny częściej chodzić na kontrolne wizyty. Wielu lekarzy zaleca usunięcie blizny gwiaździstej.

 

Onkolog Kraków © 2016 onko-med.pl.