Anatomia i fizjologia piersi

1. Budowa piersi

Zarówno kobiety jak i mężczyźni posiadają gruczoły piersiowe, ale u kobiet w piersiach występuje znacznie więcej tkanki. Każda pierś znajduje się na mięśniu klatki piersiowej, zwanym mięśniem piersiowym większym. Kobieca pierś pokrywa względnie duży obszar. Rozciąga się od miejsca tuż pod obojczykiem, do pachy i w poprzek aż do mostka.
Pierś jest zbudowana z tkanki gruczołowej, tłuszczowej i łącznej.

anatomia piersi
Pierś składa się z:

  1. Zrazików – gruczołów produkujących mleko
  2. Przewodów – kanalików, które transportują mleko ze zrazików do brodawki sutkowej
  3. Tkanki tłuszczowej i tkanki łącznej – tkanki, która otacza i chroni zraziki i przewody, nadając kształt piersi
  4. Otoczki brodawki – różowego lub brązowego okrągłego obszaru wokół brodawki sutkowej, który zawiera drobne gruczoły potowe
  5. Brodawki sutkowej – obszaru w centralnej części otoczki, z którego wydostaje się mleko

Więzadła stanowią podporę piersi. Biegną od skóry, przez pierś i przytwierdzają się do mięśni w klatce piersiowej. W obrębie piersi znajduje się kilka większych nerwów, łącznie z nerwami klatki piersiowej i ramienia. W skórze klatki piersiowej i pachy znajdują się także zakończenia nerwów czuciowych.

przekrój kobiecej piersi

2. Układ chłonny piersi

Układ chłonny (limfatyczny), będący elementem układu odpornościowego (immunologicznego) jest siecią naczyń limfatycznych i węzłów chłonnych, która biegnie przez całe ciało.
Podobnie do układu krwionośnego, który rozprowadza różne składniki w naszym organizmie, układ chłonny transportuje komórki zwalczające infekcje. Pierś ma wiele naczyń krwionośnych i naczyń chłonnych. Naczynia chłonne są cienkimi przewodami, podobnymi do naczyń krwionośnych.

Grupy węzłów chłonnych znajdują się w różnych obszarach organizmu i pełnią rolę filtrów, oddzielających nieprawidłowe komórki od zdrowej tkanki.

układ chłonny piersi
Do węzłów chłonnych piersi należą:

  1. Węzły nadobojczykowe
  2. Węzły podobojczykowe
  3. Węzły pachowe
  4. Węzły wewnątrzpiersiowe

W obrębie pachy znajduje się około 30-50 węzłów chłonnych.
Węzły chłonne pachowe dzielą się na 3 piętra, w zależności od tego, jak blisko mięśnia piersiowego większego są one położone:

  1. poziom I (dolne piętro) – zlokalizowane w dolnej części pachy, wzdłuż zewnętrznego brzegu mięśnia piersiowego większego
  2. poziom II (środkowe piętro) – zlokalizowane w środkowej części pachy, poniżej mięśnia piersiowego większego
  3. poziom III (górne piętro) – zlokalizowane w pobliżu środka obojczyka, nad piersią i wzdłuż wewnętrznego brzegu mięśnia piersiowego większego
  4. Kiedy dochodzi do rozsiewu raka, zazwyczaj najpierw obejmuje on węzły chłonne poziomu I, potem poziomu II i następnie III (Więcej na ten temat w artykule: „Przerzuty raka piersi”).

poziomy układu chłonnego piersi

3. Rozwój piersi

Tkanka piersiowa zmienia się w różnych okresach życia kobiety. Zmienia sie podczas okresu dojrzewania, cyklu menstruacyjnego, ciąży i po menopauzie.
Kobiece piersi nie rosną aż do momentu okresu dojrzewania (około 10-12 roku życia). W tym okresie piersi odpowiadają na zmiany hormonalne (głównie zwiększony poziom estrogenu i progesteronu) w organizmie i zaczynają się rozwijać. Podczas okresu dojrzewania rosną przewody i gruczoły piersiowe. Skóra piersi rozciąga się, nadając im zaokrąglony kształt. Młode kobiety zazwyczaj mają piersi o gęstszej budowie (więcej tkanki gruczołowej) niż starsze kobiety.

U starszych kobiet większość tkanki gruczołów i przewodów zostaje zastąpiona przez tkankę tłuszczową i piersi staja się mniej gęste. Więzadła tracą swoją elastyczność wraz z wiekiem, przez co piersi zaczynają opadać.

Piersi różnią się znacznie wielkością i rozmiarem, rzadko obie piersi są takie same, zwykle jedna pierś jest większa.

4. Hormony a pierś

Estrogen jest głównym hormonem żeńskim. Ma wpływ na żeńskie cechy płciowe, takie jak rozwój piersi i jest niezbędny dla rozmnażania. Większość estrogenu w ciele kobiety powstaje w jajnikach, niewielka ilość jest wytwarzana w gruczołach nadnerczowych.
Progesteron to drugi hormon żeński wytwarzany w jajnikach. Jego funkcją jest przygotowanie macicy do ciąży oraz piersi do laktacji.
Tkanki piersi pozostają pod wpływem miesięcznych cykli estrogenu i progesteronu w okresie rozrodczym kobiet.

  1. W pierwszej części cyklu menstruacyjnego estrogen stymuluje wzrost przewodów mlekowych.
  2. Progesteron dominuje w drugiej połowie cyklu menstruacyjnego, stymulując zraziki.

Po menopauzie ustają cykle menstruacyjne, ale gruczoły nadnerczowe nadal wytwarzają estrogen.

5. Funkcja piersi

Główną funkcją piersi jest produkowanie, magazynowanie i wydzielanie mleka. Mleko jest produkowane w zrazikach piersi, pod wpływem stymulacji hormonalnej zachodzącej w ciele kobiety po urodzeniu dziecka. Przewody transportują mleko do brodawki sutkowej.

 

Onkolog Kraków © 2016 onko-med.pl.