Anatomia i fizjologia jelita grubego

1. Budowa jelita grubego

anatomia jelita grubego

Jelito grube jest mięsistą rurą, która stanowi ostatnie 1,5 metra przewodu pokarmowego. Jelito grube składa się z kątnicy (struktury przypominającej kieszonkę, która znajduje się na początku jelita grubego), okrężnicy, odbytnicy i odbytu. Okrężnica i odbytnica sąsiadują z innymi narządami, takimi jak śledziona, wątroba, trzustka i narządy układu rozrodczego i moczowego. Każdy z tych obszarów może być zajęty w przypadku, gdy rak jelita grubego zacznie się rozprzestrzeniać poza jelito.

Okrężnica rozpoczyna się kątnicą, która jest miejscem połączenia jelita grubego z jelitem cienkim. Okrężnica w swoim końcowym odcinku przechodzi w tkankę odbytnicy. Ponieważ nie ma wyraźnej granicy między okrężnicą a odbytnicą, rak okrężnicy i odbytnicy jest często określany wspólną nazwą raka jelita grubego.

Okrężnica jest podzielona na 4 części:

  1. Okrężnica wstępująca – rozpoczyna się w miejscu kątnicy, gdzie łączy się z końcem jelita cienkiego i kieruje się do góry, wzdłuż prawej strony ciała, przechodząc w okrężnicę poprzeczną
  2. Okrężnica poprzeczna – łączy okrężnicę wstępującą z okrężnicą zstępującą i biegnie w poprzek górnej części brzucha
  3. Okrężnica zstępująca – łączy okrężnicę poprzeczną z okrężnicą esowatą i biegnie wzdłuż lewej strony ciała
  4. Okrężnica esowata – łączy okrężnicę zstępującą i odbytnicę

Okrężnica i odbytnica są zbudowane z różnych tkanek, tworzących następujące warstwy:

  1. Błona śluzowa – tworzy ją warstwa wewnętrzna (nabłonek), blaszka właściwa (tkanka łączna) i cienka warstwa mięśniowa (mięśniówka śluzówki)
  2. Błona podśluzowa – tworzy ją tkanka łączna, gruczoły, naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne i nerwy
  3. Błona mięśniowa
  4. Błona surowicza – jest to zewnętrzna błona otaczająca okrężnicę, ale nie odbytnicę

Krezka jest fałdem tkanki, który łączy narządy ze ścianą jamy brzusznej. Część okrężnicy łączy się ze ścianą brzucha za pomocą krezki. Górne dwie trzecie odbytnicy są pokryte tkanką zwaną mezorektum. Krezka jest zbudowana z tłuszczowej tkanki łącznej, która zawiera naczynia krwionośne, nerwy, węzły chłonne i naczynia limfatyczne zaopatrujące okrężnicę. Kiedy chirurdzy usuwają część okrężnicy lub odbytnicy, by usunąć raka, usuwają również tkanki otaczające jelito. Węzły chłonne zawarte w usuniętej tkance mogą zostać przebadane, by sprawdzić czy zawierają przerzuty raka.

przekrój jelita grubego

2. Funkcja układu pokarmowego

Żeby umożliwić lepsze zrozumienie, na czym polega geneza nowotworów złośliwych jelita grubego, omówimy krótko sposób funkcjonowania układu pokarmowego.

Po przeżuciu i połknięciu pokarmu w jamie ustnej, trafia on do żołądka. Następnie ulega częściowemu strawieniu i przechodzi do jelita cienkiego. Jelito cienkie ma węższe światło niż jelito grube. Jelito cienkie jest najdłuższym elementem układu pokarmowego, ma długość około 5-6 metrów. W jelicie cienkim również zachodzą procesy trawienia pokarmu, a także wchłaniania większości składników odżywczych.

Do okrężnicy trafia z jelita cienkiego częściowo strawiony pokarm, w płynnej formie. Do głównych funkcji okrężnicy i odbytnicy należy wchłanianie wody i składników odżywczych z pożywienia i usuwanie niepotrzebnych produktów z organizmu. Flora bakteryjna okrężnicy pozwala rozłożyć niektóre składniki na mniejsze części. Nabłonek pozwala wchłaniać wodę i składniki odżywcze oraz formuje pozostałe zbędne produkty przemiany materii w półstałą masę (kał). Nabłonek produkuje także śluz w końcowej części przewodu pokarmowego, dzięki czemu stolec łatwiej przechodzi przez okrężnicę i odbytnicę. Odcinki okrężnicy na przemian kurczą się i rozluźniają, powodując falę perystaltyczną, przesuwającą stolec do odbytnicy. Odbytnica jest miejscem gromadzenia kału. Kiedy jest pełna, przesyła sygnał do mózgu, powodujący ruch perystaltyczny jelit i wypchnięcie kału przez odbyt.

 

Onkolog Kraków © 2016 onko-med.pl.