USG w diagnostyce onkologicznej

Badanie ultrasonograficzne jest stosowane w diagnostyce onkologicznej w trzech głównych celach: wykrywania zmian, określania ich charakteru i ocenie rozległości procesu nowotworowego. Badanie to jest pomocne w wykrywaniu nowotworów, które nie są wyraźnie widoczne na zdjęciach rentgenowskich. Jest również wykorzystywane podczas wykonywania biopsji. Jest to badanie, które zwykle nie wymaga dużej ilości czasu ani specjalnego przygotowania pacjenta oraz jest relatywnie tanie.
Badanie ultrasonograficzne jest szczególnie skuteczne w przypadku obrazowania tkanek miękkich, które są słabo widoczne na zdjęciach rentgenowskich. USG pozwala również odróżnić wypełnione płynem torbiele od zmian litych, ponieważ mają one inną echogeniczność (zdolność do odbijania fal ultradźwiękowych).

Badanie ultrasonograficzne zwykle trwa krótko i nie wymaga specjalnego przygotowania. Ultrasonografia może być bezpiecznie stosowana w celu badania kobiet w ciąży i rozwijającego się dziecka.

Aparat ultrasonograficzny składa się z 3 głównych elementów: panelu kontrolnego, monitora i głowicy.

Zasadniczym elementem budowy głowicy ultrasonograficznej jest kryształ piezoelektryczny, który służy zarówno jako emiter jak i odbiornik fal ultradźwiękowych. Emiter wytwarza fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości (ultradźwięki), które rozchodzą się w obrębie tkanek. Następnie fale ulegają odbiciu o tkanek i narządów wewnętrznych, tworząc echo, które trafia do odbiornika. Odbite fale są następnie przetwarzane tak, by uzyskać obraz w czasie rzeczywistym. Otrzymane obrazy są odwzorowaniem budowy narządów wewnętrznych i pokazują również ich ruchy fizjologiczne oraz przepływ krwi w naczyniach. Obrazy te są wyświetlane na monitorze komputera.

Badanie ultrasonograficzne ma pewne ograniczenia. Nie pozwala otrzymać tak szczegółowych obrazów jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny. Nie można jej zastosować do oceny niektórych narządów, takich jak płuca czy kości. Badanie ultrasonograficzne wymaga także dużego doświadczenia i umiejętności lekarza oraz odpowiedniego sprzętu.

Ultrasonografia często jest stosowana w celu prowadzenia igły podczas wykonywania biopsji cienkoigłowej (biopsja pozwala na pobranie komórek do zbadania pod mikroskopem). Lekarz widzi na monitorze ruchy igły dzięki czemu może dokładnie trafić w zmianę.

W niektórych typach badania głowica ultrasonograficzna jest przesuwana po powierzchni skóry w różnych kierunkach. Czasami konieczne jest wprowadzenie głowicy ultrasonograficznej przez otwory ciała, na przykład do przełyku, odbytnicy czy pochwy. Pozycja pacjenta podczas badania zależy od diagnozowanego obszaru ciała. Po ułożeniu pacjenta lekarz rozprowadza na skórze specjalny żel, który ułatwia poślizg oraz zwiększa przewodnictwo fal ultradźwiękowych. Żel nie barwi skóry ani ubrań. Podczas badania lekarz przesuwa i dociska sondę, czasami prosi pacjenta o chwilowe wstrzymanie oddechu. Badanie ultrasonograficzne trwa zwykle 20-30 minut. Długość trwania badania zależy od rodzaju badanego narządu oraz ewentualnych trudności ze znalezieniem zmian. Ultrasonografia jest bardzo bezpiecznym badaniem z minimalnym ryzykiem powikłań.

Specjalny rodzaj badania, tzw. ultrasonografia dopplerowska pozwala określić szybkość i kierunek przepływu krwi w naczyniach. Jest to bardzo przydatne, ponieważ przepływ krwi w nowotworach jest inny niż w prawidłowych tkankach.

Kształt i intensywność echa fali zależy od gęstości tkanki. W przypadku torbieli większość fali przenika przez nie i daje bardzo słabe echo, czego odzwierciedleniem jest ciemny kolor na monitorze. Jeśli fale odbiją się od litego guza, na ekranie będą widoczne jaśniejsze kolory.
 

 

Onkolog Kraków © 2016 onko-med.pl.